Bordro, her işletmenin ay sonunda doğru üretmesi gereken yasal bir belgedir. Yanlış hesaplanan bir bordro hem çalışan memnuniyetsizliğine hem de SGK ve vergi cezalarına yol açar. Bu yazıda bordronun ne olduğunu, brüt ücretten net ücrete nasıl ulaşıldığını ve 2026 parametreleriyle her bir kesintinin nasıl hesaplandığını adım adım açıklıyoruz.
Bordro Nedir?
Bordro (ücret pusulası), bir çalışanın belirli bir dönemde hak ettiği brüt ücreti, bu ücretten yapılan yasal kesintileri ve eline geçen net tutarı gösteren resmi belgedir. İşveren, her ödeme döneminde çalışana bordro vermek zorundadır. Bordro; SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kalemlerini içerir.
Brütten Nete Hesaplama Adımları
Net maaşa ulaşmak için brüt ücretten sırasıyla şu kesintiler düşülür:
- SGK primi (işçi payı) - %14: Brüt ücretin %14'ü emeklilik ve sağlık için kesilir.
- İşsizlik sigortası primi (işçi payı) - %1: Brüt ücretin %1'i işsizlik fonuna ayrılır.
- Gelir vergisi: Brütten SGK ve işsizlik kesintileri düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden artan oranlı (ilk dilim %15) hesaplanır.
- Damga vergisi - binde 7,59: Brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Bu dört kesinti brüt ücretten düşüldüğünde net ücret bulunur. Hesabın karmaşık kısmı, gelir ve damga vergisinde uygulanan asgari ücret istisnasıdır.
2026 Parametreleri
2026 yılı için temel değerler şöyledir:
- Brüt asgari ücret: 33.030,00 TL
- Net asgari ücret: 28.075,50 TL
- SGK işçi payı: %14
- İşsizlik sigortası işçi payı: %1
- Gelir vergisi istisnası (aylık): 4.211,33 TL
- Damga vergisi istisnası (aylık): 250,70 TL
Asgari Ücret Vergi İstisnası
2026'da asgari ücret tutarında ücret alan çalışanlar gelir vergisi ve damga vergisinden muaftır. Asgari ücretin üzerinde ücret alanlarda da bu istisna uygulanır: hesaplanan gelir vergisinden 4.211,33 TL, damga vergisinden 250,70 TL düşülür. Yani her çalışan, asgari ücrete denk gelen kısım için vergi avantajından yararlanır. Bu istisna, brütten nete hesaplamanın en kritik ve en çok hata yapılan adımıdır.
Örnek: Asgari Ücret Bordrosu
2026 brüt asgari ücret 33.030,00 TL üzerinden:
- SGK işçi payı (%14): 4.624,20 TL
- İşsizlik primi (%1): 330,30 TL
- Gelir vergisi: istisna ile sıfırlanır
- Damga vergisi: istisna ile sıfırlanır
- Net ücret: 28.075,50 TL
Asgari ücretin üzerindeki ücretlerde gelir vergisi dilimleri devreye girer ve hesap basamaklanır. Bu nedenle elle yapılan bordrolarda hata oranı yüksektir.
Neden Yazılımla Hesaplanmalı?
Gelir vergisi dilimleri yıl içinde kümülatif matrah arttıkça değişir, istisna tutarları her yıl güncellenir ve SGK tavanı ayrı bir sınır getirir. Bütün bu değişkenleri elle takip etmek hata kaçınılmaz hale getirir. Güncel parametrelerle çalışan bir bordro yazılımı, kesintileri otomatik uygular ve mevzuat değişikliklerini takip eder. Hızlı bir kontrol için brüt-net maaş hesaplama aracı da pratik sonuç verir.
Sonuç
Bordro, brüt ücretten SGK, işsizlik, gelir ve damga vergisi kesintileri düşülerek net ücrete ulaşılan belgedir. 2026'da asgari ücret vergi istisnası, hesabın en kritik adımıdır. Güncel parametrelerle çalışan bir yazılım, hem yasal uyumu sağlar hem de çalışan güvenini korur.
Sık sorulan sorular
Bordro nasıl hesaplanır?
Brüt ücretten önce %14 SGK ve %1 işsizlik primi düşülür. Kalan matrah üzerinden gelir vergisi (ilk dilim %15) ve brüt üzerinden binde 7,59 damga vergisi hesaplanır. Asgari ücret istisnası uygulandıktan sonra kalan kesintiler brütten düşülerek net ücrete ulaşılır.
2026 asgari ücret brüt ve net ne kadar?
2026 yılı için brüt asgari ücret 33.030,00 TL, net asgari ücret ise 28.075,50 TL'dir. Asgari ücret tutarında çalışanlar gelir vergisi ve damga vergisinden muaf tutulmuştur.
Asgari ücret gelir vergisi istisnası nedir?
Tüm çalışanların ücretinin asgari ücrete denk gelen kısmı gelir ve damga vergisinden muaftır. 2026'da aylık gelir vergisi istisnası 4.211,33 TL, damga vergisi istisnası 250,70 TL'dir. Asgari ücretliler bu kalemleri hiç ödemez.
Brüt maaştan ne kadar kesinti yapılır?
Çalışandan toplam %15 prim kesilir: %14 SGK işçi payı ve %1 işsizlik sigortası. Bunlara ek olarak gelir vergisi ve damga vergisi uygulanır; ancak asgari ücret istisnası bu vergileri düşürür ya da sıfırlar.